Szukasz psychologa w Lublinie? Nasza poradnia czyt. gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

Kierunki rozwoju mowy dziecka w wieku poniemowlęcym

Słabo zróżnicowane, agramatyczne pierwociny mowy w pierwszym półroczu 2 r.ż. można uważać za etap przejściowy między gaworzeniem- a „stadium wyrazu”: etap teri cechuje posługiwanie się swoistym językiem dziecięcym, tj. mową autonomiczną – niepodobną do mowy otoczenia, jakkolwiek opartą w jakiejś mierze na strukturze języka ojczystego. Mowa autonomiczna pozbawiona jest gramatycznej struktury. Słowa wypowiadane przez dziecko w tym okresie nie mają odpowiednich form fleksyj- nych (tj. końcówek deklinacyjnych lub koniugacyjnych wskazujących na przypadki, czasy, tryby itp.). Budowa słowotwórcza wyrazów jest uproszczona lub zniekształcona, a ich znaczenie niewyraźne i nieustalone. Jedna z badanych przez nas dziewczynek, Inusia17, nazywała np. w tym wieku słowem koko zarówno ptactwo domowe: kury, kaczki i gęsi, jak też wszystko, co miękkie i puszyste: sierść kota, futrzany kołnierz płaszcza, a także rycerza w hełmie z pióropuszem na okładce czasopisma.

Wiele słów o charakterze onomatopeicznym (dźwiękonaśladowczym) oznacza różne kategorie wyrazów, reprezentując zależnie od sytuacji rzecz lub istotę żywą, jej czynność lub stan, a nawet miejsce pobytu lub właściwości. Hau-hau w języku dziecka oznacza więc psa, jego szczekanie, psią budę lub legowisko itp.: papa lub papu – całą sferę jedzenia: pokarmy i napoje, czynność spożywania pokarmów, uczucie głodu i pragnienie jego zaspokojenia, a niekiedy naczynia i nakrycia stołowe.

Autonomiczna mowa dziecka jest mową nie podporządkowaną regułom składni. Dziecko wypowiada się za-pomocą pojedynczych słów, spełniających rolę „jednostki powiadomienia językowego” czyli zdania (Klemensiewicz, 1965). Okrzyk da/, w różnych jego wariantach, charakterystycznych dla poszczególnych dzieci, np. dać, dam, daj, oznacza zależnie od. sytuacji życzenie otrzymania określonego przedmiotu lub zabawki, żądanie czegoś do jedzenia lub picia albo domaganie się pomocy dorosłego, kontaktu z nim lub pieszczoty. To samo słowo może jednak oznaczać czynność przeciwstawną- dawania lub wręczania czegoś komuś (da – w znaczeniu: masz, weź to ode mnie). Na tym polega synpraktyczność i sytuacyj- ność mowy dziecka w jej wczesnych stadiach: i. na tle wykonywanych przez dziecko czynności oraz’jego ruchów ekspresyjnych. Całkowite uwikłanie mowy w działalność dziecka sprawia, że w tym stadium dominuje funkcja impreśywna języka: wyrażanie życzeń i chęć oddziaływania na innych ludzi oraz funkcja ekspresywna: przejawianie stanów uczuciowych przyjemności bądź przykrości za pomocą rozmaitych okrzyków i towarzyszących im gestów.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.