Szukasz psychologa w Lublinie? Nasza poradnia czyt. gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

Konflikt między dążeniem a unikaniem

Jeśli siła motywu czy popędu pobudzającego do zbliżenia lub do unikania wzrasta, to podnosi się poziom danego gradientu na całej długości (zob. górne gradienty dążenia i unikania na rysunku 15-2). Oczywiście pociąga to za sobą przesunięcie punktu przecięcia obu gradientów. Jeśli więc siła motywacji do zbliżenia wzrośnie, to oba gradienty przetną się w mniejszej odległości od celu, co oznacza, że dana jednostka zbliży się bardziej do celu, zanim zacznie wahać się pod wpływem konfliktu. Im bardziej zbliży się do celu, tym silniejsza będzie tendencja do unikania, a więc tym intensywniejszy konflikt. Oznacza to, że im bardziej ów młody człowiek zbliży się do tej kobiety, tym silniej go ona pociąga, a jednocześnie tym większy jest jego niepokój i zakłopotanie. I na odwrót, jeśli motywacja do zbliżenia osłabnie (jeśli kobieta podoba mu się mniej), nie zbliży się on tak bardzo do celu, zanim przetną się oba gradienty (nie będzie kontynuował spotykania się z tą kobietą), a odczuwany przez niego konflikt będzie słabszy, ponieważ w tym punkcie siła tendencji do unikania i zbliżenia będzie mniejsza. Jeśli siła motywacji skłaniającej do unikania wzrasta (jeśli wzrasta jego niepokój czy lęk), to oba gradienty przetną się w punkcie bardziej oddalonym od celu (młody człowiek może myśleć o następnym spotkaniu, ale w rzeczywistości nigdy się na to spotkanie nie umówi), dzięki czemu natężenie konfliktu będzie mniejsze. Ogólnie biorąc, im bliżej celu znajduje się punkt przecięcia obu gradientów, tym silniejsze są obie rywalizujące tendencje, a więc i silniejszy konflikt. Należy zwrócić uwagę, że jeśli siłę tendencji do zbliżenia można podnieść tak, żeby przy samym celu była większa niż siła tendencji do unikania (na rysunku 15-2 sytuacja taka dotyczy gradientów silnego dążenia i słabego unikania), to dana jednostka podąży bezpośrednio do celu i konflikt będzie przezwyciężony. Jeśli więc ów mężczyzna odczuwa tak silny pociąg do tej kobiety, że potrafi pozostawać w jej bezpośredniej bliskości mimo odczuwanego niepokoju, to konflikt zostanie ostatecznie rozwiązany.

Generalizacja reakcji również może decydować o tym, co dana jednostka uczyni w sytuacji konfliktu między dążeniem a unikaniem. Dollard i Miller wysuwają prowizorycznie sugestię, że założenia odnoszące się do generalizacji bodźca mogą także dotyczyć generalizacji reakcji, to znaczy gradient dążenia w odniesieniu do reakcji o różnych stopniach podobieństwa do reakcji wywoływanej przez ambiwalentny bodziec obniża się wolniej niż gradient unikania. Na przykład dziecko może odczuwać silny gniew na rodziców, gdy zakazali mu oni jakiejś ulubionej czynności, lecz zbyt obawia się lub wstydzi bezpośrednich przejawów agresji, by ich wyzywać lub zaatakować fizycznie. Jednakże tendencje do unikania występujące u dziecka mogą osłabnąć wystarczająco, by przejawiło ono swe niezadowolenie w sposób bardziej pośredni, na przykład wybiegając do swego pokoju i trzaskając drzwiami.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.