Szukasz psychologa w Lublinie? Nasza poradnia czyt. gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

ORGANIZACJA GRUPY, INSTYTUCJE CZ. II

Zagadnienie instytucji skłania nas do zajęcia się na chwilę tą formą regulatorów społecznych, o której była już poprzednio wzmianka, której jednak nie poddawaliśmy jeszcze analizie. Idzie tu mianowicie o prawa, o normy prawne. Prawa regulują życie społeczne, a więc i byt grup, podobnie jak zwyczaje i przepisy moralne. Zachodzą tu jednak pewne różnice, które dotyczą zarówno sankcji zewnętrznej, jak wewnętrznej2. Różnice te jednak nie zawsze bywają precyzowane w identyczny sposób.

Niektórzy przeciwstawiają szczególnie ostro normy prawne i normy etyczne. Może zachodzić nawet pewien antagonizm między obu tymi regulatorami. Prawa mogą być „niemoralne” i wtedy przyjmuje się, iż człowiek raczej słuchać powinien głosu swego sumienia, aniżeli ulegać rozkazom prawa. Twierdzi się, iż przepisom prawnym nie odpowiada ta ostra wewnętrzna sankcja, wewnętrzny przymus, który stanowi główny motor moralnego zachowania się ludzkiego. Wewnętrznej sankcji norm moralnych przeciwstawia się zewnętrzne sankcje przepisów prawnych. Twierdzi się, że prawa znajdują swoje oparcie wyłącznie w sankcjach zewnętrznych (kara więzienia, grzywna itd.), przy zupełnej nieobecności sankcji wewnętrznej. Prawo jest czymś narzuconym od zewnątrz, przepis moralny zdaje się posiadać swoje racje w głębiach psychiki ludzkiej.

Niektórzy wiążą ściśle pojęcie norm prawnych z pojęciem instytucji. Społeczeństwo umacnia swoje instytucje w ten sposób, iż dyktuje prawa, które chronią instytucje przed próbami naruszenia ich przez poszczególnych członków społeczeństwa. W związku z tym istnieje tendencja do ścisłego formułowania praw, co da się oczywiście dobrze uskutecznić jedynie przy pomocy pisma. Jako celowo tworzone przez społeczeństwo w celu ochrony ważnych społecznych dóbr, prawa noszą zazwyczaj charakter czegoś w pewnym stopniu wtórnego, sztucznego, czegotś, co zostało powołane do bytu przez świadomą wolę określonych osób. O .prawach .wiemy często, kto je stworzył (dajmy na to prawodawstwo Solona), podczas gdy geneza zwyczajów, a także przepisów moralnych pozostaje niejasna i gubi się niejednokrotnie w zamierzchłej przeszłości.

Chroniąc różne urządzenia i instytucje prawo samo opiera się często o pewne instytucje ściśle związane z jego bytem. Istnieją instytucje, które kreują prawa (tak zwane ciała ustawodawcze), oraz instytucje, które chronią realizację praw (sądy i władze administracyjne).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.