Szukasz psychologa w Lublinie? Nasza poradnia czyt. gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

PROCESY WARTOŚCIOWANIA CZ. II

A. Czechow napisał kiedyś piękne opowiadanie, w którym przedstawił modyfikację użyteczności zdarzeń w ciągu życia. Na pewnym przyjęciu wywiązała się dyskusja między bogatym bankierem a młodym prawnikiem na temat kary śmierci. Pierwszy z nich był przekonany, że dożywotnie więzienie nie jest surowszą karą niż śmierć. Prawnik nie podzielał tego poglądu. Skoro tak – powiedział bankier – to gotów jestem panu zapłacić dwa miliony rubli, jeśli zgodzi się pan pójść do więzienia na pięć lat. Za taką sumę – odpowiedział prawnik – gotów jestem przebywać w celi nawet lat piętnaście. Zakład został zawarty. Po pewnym okresie pobytu w więzieniu pieniądze straciły dla prawnika wartość. Jedynym jego celem było odzyskanie wolności. Planował nawet ucieczkę z więzienia. O ile więc początkowo dla prawnika większą wartość miały pieniądze niż wolność, o tyle pod wpływem ciężkich doświadczeń więziennych preferencje te uległy radykalnej zmianie. Jest to interesujący przykład, który wskazuje, że hierarchia wartości jest wynikiem uczenia się i treningu.

Osobowość nie jest jedynym czynnikiem decydującym o ocenie wartości wyników działania. Ważne znaczenie w procesie tym odgrywa środowisko, a więc aktualne informacje, jakie człowiek otrzymuje w procesie rozwiązywania zadania. Tak na przykład instrukcja sformułowana przez eksperymentatora czy też struktura organizacyjna instytutu naukowego mogą poważnie wpłynąć na sądy o wartości wyników.

Mądrość obiegowa wyróżnia dwa rodzaje wartości. Pierwszą z nich jest wartość pozytywna: posiadają ją te zdarzenia, do których człowiek dąży, które z reguły wywołują pozytywne stany emocjonalne. Tak więc dla większości ludzi wartość pozytywną mają: ukończenie studiów, zdobycie nagrody pieniężnej czy miłość. Z kolei wartość negatywną posiadają bodźce awersyjne, których człowiek unika i które powodują powstanie negatywnych emocji. Poza tym istnieje bardzo wiele zdarzeń neutralnych, nie mających żadnej wartości subiektywnej.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.