Szukasz psychologa w Lublinie? Nasza poradnia czyt. gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

Rozwój moralny w ujęciu Kohlberga

Rozwój moralny Rozwój moralny ściśle wiąże się z rozwojem samosterowności – z tym, definiuje się jak człowiek kieruje swym postępowaniem, systemem wartości, przekonań, norm. Jeśli zatem celem pracy nauczyciela jest ukształtowanie u ucznia zdolności kierowania sobą, to celem nauczania będzie również jego rozwój moralny. Większość nauczycieli traktuje tę odpowiedzialność z mieszanymi uczuciami, ponieważ nie zawsze jest jasne, jakich wartości należy uczyć i jak można ich uczyć.

Historycznie rzecz biorąc, kształcenie moralne bierze swój początek z obowiązującego w czasach Arystotelesa ćwiczenia cnót, takich jak powściągliwość, duma, prawość, sprawiedliwość czy lojalność, a kończy się na kształtowaniu charakteru w latach dwudziestych i trzydziestych naszego stulecia. Właśnie w tym czasie wyniki badań Hartshorne’a i Maya (1928) poważnie podważyły skuteczność oświatowych i religijnych programów nauczania w zakresie moralnego postępowania. Z ustaleń tych badaczy wynika, że postępowanie moralne należy raczej uważać za zależne od cech poszczególnych sytuacji, a nie od jakichś absolutnych właściwości charakteru człowieka. Tak więc, w niektórych sytuacjach ludzie zachowują się uczciwie, w innych zaś nie: mogą oznajmić, że nie oszukają, lecz mimo to oszukiwać. Dostrzeżenie faktu, iż postępowanie moralne bywa 132 różne u różnych ludzi, jak również konstatacja, iż u tego samego człowieka może być ono różne w różnym czasie i w różnych okolicznościach, zrodziło pytanie o to, jak przebiega rozwój zachowań moralnych. Głównym bodźcem do podjęcia prac w tym zakresie była monografia Piageta The Morał Judgment of the Child (1932). Ostatnio Lawrence Kohlberg rozwinął trzyetapową teorię Piageta i określił niezmienną sekwencję rozwoju moralnego, złożoną z trzech poziomów i sześciu stadiów. Podobnie jak Piaget, który twierdził, że wszyscy ludzie przechodzą niezmienną sekwencję stadiów rozwoju intelektualnego, Kohlberg utrzymuje, że wszyscy ludzie, niezależnie od swego środowiska kulturowego czy społecznego, przechodzą przez stadia rozwoju moralnego. Nie oznacza to, że wszyscy muszą koniecznie osiągnąć stadium najwyższe, niemniej przechodzenie ze stadium do stadium odbywa się zawsze w z góry przewidzianym porządku. Przyjmuje się, że szybkość i zasięg procesu przechodzenia przez coraz to wyższe stadia kumulujące w sobie elementy stadiów poprzednich, zależy od jakości, lecz nie od kulturowych czy społecznych właściwości doświadczenia społecznego każdego człowieka. Dane uzyskane przez Kohl- berga wskazują, że większość ludzi nie osiąga stadium wyższego niż III lub IV. ,

Ze względu na ścisły związek z teorią rozwoju intelektualnego Piageta, teoria Kohlberga dotyczy przede wszystkim rozwoju moralnego rozumowania czy też osądu, a nie moralnego postępowania jako takiego, choć istnieją dowody na to, że obydwa te zjawiska są ze sobą powiązane. Charakterystyczne cechy kohlbergowskich poziomów i stadiów rozwoju moralnego, zebrane w krótkiej formie i zestawione z piagetowskimi stadiami rozwoju intelektualnego, przedstawione zostały w tabeli 11-1.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.