Szukasz psychologa w Lublinie? Nasza poradnia czyt. gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

ZMIANY SPOŁECZNE: TEORIA FUNKCJONALISTYCZNA

Parsons (1937) postrzega społeczeństwo jako system wzajemnych powiązań i zależności. System ten dąży do równowagi. Zmiany zachodzą wtedy, gdy ta równowaga zostanie zachwiana: system jest wówczas zmuszony do przywrócenia swojej równowagi. Społeczeństwa są konserwatywne i opierają się zmianom społecznym, które zakłócają ich względnie sprawne funkcjonowanie.

Zmiany społeczne wywoływane są przez czynniki zewnętrzne (takie jak wojna) albo wewnętrzne (takie jak recesja). Społeczeństwo dostosowuje się do tych zmian i ustanawia nową równowagę. Z tego punktu widzenia zmiana prowadzi również do stabilizacji systemu.

Zmiana ujmowana jest tu z perspektywy ewolucyjnej. Społeczeństwa rozwijają się w procesie różnicowania, czyli tworzenia różnych instytucji, których celem jest rozwiązywanie problemów społecznych, oraz integracji, czyli względnej koordynacji działania tych instytucji. Społeczeństwo przeżywa okresy zarówno stabilizacji, jak i zmian społecznych. Choć funkcjonaliści tradycyjnie kładą duży nacisk na te pierwsze, niektórzy z nich poświęcają uwagę również kwestii zmian społecznych (Cancian, 1960) i związkom, jakie łączą te zmiany z wewnętrznymi napięciami społecznymi (Merton, 1968).

W klasycznym marksizmie źródłem zmiany społecznej jest walka klasowa między klasą wyzyskiwaczy i klasą wyzyskiwanych. Napięcia między tymi nie- równoprawnymi grupami społecznymi wymuszają zmiany w strukturze społeczeństwa. Zmiana jest skutkiem potrzeby pogodzenia sprzeczności w strukturze i działaniach. Rozwiązaniem tych sprzeczności nie jest kompromis, ale stworzenie czegoś całkowicie nowego – zmiany społecznej.

Marks początkowo koncentrował się jedynie na sprzecznościach ekonomicznych jako sile napędowej zmian społecznych. Inni zwolennicy teorii konfliktu próbują poszerzyć tę perspektywę. Dahrendorf (1958), na przykład, przyczyny zmian społecznych upatruje w różnych rodzajach konfliktów społecznych. Podstawą ważnych zmian w społeczeństwie mogą być konflikty między grupami etnicznymi, rasowymi i religijnymi (patrz rozdz. 11). Walka między zwolennikami i przeciwnikami prawa do aborcji wywiera znaczny wpływ na politykę społeczną w Stanach Zjednoczonych i wielu innych krajach (patrz rozdz. 13).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.